# Back-ups en herstel (FAQ)

> 25 vragen over Back-ups en herstel, in gewone taal: wat u controleert, wat NetSenX laat zien en wat een sensor niet ziet.

Source page: https://netsenx.com/nl/faq/backups

## Wat is de 3-2-1-regel voor back-ups?

Het is een eenvoudige regel om het verlies van welk onderdeel ook te overleven: drie kopieën van uw data, op twee verschillende soorten opslag, waarvan één buiten de deur. Het origineel plus twee back-ups, bijvoorbeeld één op een lokaal back-upapparaat en één in een aparte cloud of op een andere locatie, zorgt ervoor dat een brand, een defecte opslag of een gestolen server niet alles meeneemt. Omdat ransomwareaanvallers tegenwoordig naar back-ups zoeken en ze proberen te wissen, breiden veel handleidingen de regel uit tot 3-2-1-1-0: één kopie offline of onveranderbaar, zodat die zelfs met beheerdersrechten niet kan worden gewijzigd of verwijderd, en nul fouten bij controle en proefherstel. Voor een klein bedrijf is een praktische versie: een lokale back-up voor snel herstel, een onveranderbare cloudkopie met aparte inloggegevens en een regelmatige, vastgelegde hersteltest.

https://netsenx.com/nl/faq/what-is-the-3-2-1-backup-rule

## Wat is een onveranderbare back-up?

Een onveranderbare back-up is een kopie die pas na een vastgestelde bewaartermijn kan worden gewijzigd of verwijderd, ook niet door een beheerdersaccount. Meestal gebeurt dat met write-once-opslag: objectopslag met een bewaarvergrendeling in compliancemodus, een geharde back-uprepository die verwijderen weigert, of tape die fysiek wordt weggehaald. Het draait om ransomware: aanvallers met beheerdersrechten proberen standaard back-ups te verwijderen of te versleutelen voordat ze de productiesystemen versleutelen, zodat het slachtoffer alleen nog kan betalen. Met een onveranderbare kopie mislukt die stap. Controleer drie dingen als een leverancier over onveranderbaarheid spreekt: of de vergrendeling kan worden ingekort of opgeheven vanuit dezelfde console die een aanvaller zou kunnen bereiken, hoe lang de bewaartermijn is en of de support van de opslagprovider haar kan omzeilen. Onveranderbaarheid beschermt tegen verwijderen, niet tegen het back-uppen van al besmette data, dus bewaar meerdere herstelpunten.

https://netsenx.com/nl/faq/what-is-an-immutable-backup

## Wat is een offline of air-gapped back-up?

Het is een back-upkopie zonder permanente netwerkverbinding met uw systemen, zodat een aanvaller in het netwerk er niet bij kan. Klassieke voorbeelden zijn tapes of verwisselbare schijven die worden beschreven, losgekoppeld en elders opgeslagen, en speciale back-upkluizen die alleen tijdens een kort, gecontroleerd venster een verbinding openen. Sommige clouddiensten noemen een onveranderbare, apart beheerde kopie een logische air gap: die is niet fysiek losgekoppeld, maar wel buiten bereik van uw gewone beheerdersaccounts. Offline kopieën zijn trager terug te zetten en vragen discipline, want iemand moet de media echt wisselen, controleren of de taak liep en bijhouden wat waar ligt. Voor de meeste kleine bedrijven is het realistische doel één kopie die fysiek offline is of onveranderbaar met aparte inloggegevens, en die regelmatig met een herstel wordt getest. Een kopie die permanent op een share staat waar het hele netwerk bij kan, is niet offline, hoe die ook heet.

https://netsenx.com/nl/faq/what-is-an-offline-or-air-gapped-backup

## Hoe vaak moeten we een herstel testen?

Minstens één keer per kwartaal voor een steekproef van systemen, na elke belangrijke wijziging in de back-upopzet, en minstens één keer per jaar als volledige oefening waarbij een kritiek systeem vanaf nul wordt hersteld. Een back-up waaruit nooit is hersteld, is een aanname, geen back-up: taken die succes melden kunnen toch bestanden opleveren die onvolledig zijn, versleuteld met een verloren sleutel of zonder een database die in gebruik was. Een goede test kiest echte systemen, zet ze terug in een geïsoleerde omgeving, controleert of de applicatie echt start en de data actueel is, en noteert hoe lang het duurde. Die duur is uw realistische hersteltijd, vaak veel langer dan verwacht. Schrijf op wat er misging en los het op vóór de volgende test. Wissel de geteste systemen af, zodat in een jaar elk kritiek systeem minstens één keer is hersteld.

https://netsenx.com/nl/faq/how-often-should-we-test-a-restore

## Gaan ransomwarebendes eerst achter de back-ups aan?

Heel vaak wel. Voordat ze gaan versleutelen, zoeken aanvallers de back-upserver, de console van de back-upsoftware en eventuele snapshots of schaduwkopieën, en verwijderen, versleutelen of beschadigen die, zodat het slachtoffer zich niet zonder betalen kan herstellen. MITRE ATT&CK noemt dit Inhibit System Recovery (T1490), en het verwijderen van schaduwkopieën komt in veel ransomwarewaarschuwingen van CISA voor. Beheerdersaccounts voor back-ups en back-upservers die in hetzelfde domein hangen als al het andere zijn veelvoorkomende zwakke plekken. Verdediging: houd minstens één onveranderbare of offline kopie, draai het back-upsysteem met aparte inloggegevens en meervoudige authenticatie, houd het waar mogelijk buiten het hoofddomein en beperk welke machines ermee mogen verbinden. Aan de netwerkkant zijn verbindingen met de back-upserver vanaf machines die er normaal nooit mee praten een waarschuwingssignaal. De netwerkkaart van NetSenX toont welke hosts elke server bereiken, en ongebruikelijke interne verbindingen worden gemarkeerd als mogelijke laterale beweging.

https://netsenx.com/nl/faq/do-ransomware-gangs-go-after-backups-first

## Waarom is een back-up die als netwerkschijf is gekoppeld een risico?

Omdat ransomware elke schijf versleutelt die ze kan bereiken, en een gekoppelde schijf er voor haar uitziet als elke andere map. Is een back-updoel permanent gekoppeld op een server of werkplek, of bereikbaar via een share met dezelfde inloggegevens, dan versleutelt de ransomware op die machine de back-upbestanden samen met al het andere, en zijn de back-ups weg op het moment dat u ze nodig hebt. Hetzelfde geldt voor een externe USB-schijf die altijd aangesloten blijft en voor synchronisatietools die elke wijziging, ook de versleuteling, naar de back-uplocatie doorzetten. Beter: laat de back-upsoftware naar haar doel schrijven met een eigen serviceaccount dat gewone gebruikers en servers niet hebben, houd het doel uit de lijst met shares die mensen doorbladeren en voeg een onveranderbare of offline kopie toe. Een snelle controle voor vandaag: kijk welke machines een stationsletter of share hebben die naar de back-upopslag wijst, en verwijder die welke het niet nodig hebben.

https://netsenx.com/nl/faq/why-is-a-backup-mapped-as-a-network-drive-a-risk

## Welke computers mogen verbinding maken met de back-upserver?

Zo weinig mogelijk: de back-upserver zelf, de systemen waarvan hij back-ups maakt tijdens hun back-upvenster, en de beheerwerkplek van de beheerders. Gewone werkplekken hebben geen reden om bestandsshares, extern bureaublad of beheerpoorten op de back-upserver te openen. Leg dit vast als een korte set regels en dwing die af met firewallregels of netwerksegmentatie, het liefst met een eigen netwerksegment voor het back-upsysteem. Controleer daarna of de werkelijkheid klopt. Netwerkflowdata laat zien welke hosts werkelijk met de back-upserver praten, op welke poorten en wanneer; in NetSenX toont de netwerkkaart dit in elk abonnement, zodat een laptop van verkoop die verbinding gaat maken met de back-upserver opvalt. Zo'n verbinding is niet altijd een aanval, maar verdient altijd een verklaring, want het bereiken van de back-ups is een typische stap vlak vóór de versleuteling door ransomware.

https://netsenx.com/nl/faq/which-computers-should-connect-to-the-backup-server

## Kunnen back-ups met ransomware besmet raken?

Ja, op twee verschillende manieren. De back-upbestanden zelf kunnen worden versleuteld of verwijderd als de ransomware of de aanvaller bij de back-upopslag kan, en daarom zijn onveranderbare en offline kopieën belangrijk. Minder voor de hand liggend: back-ups kunnen de aanwezigheid van de aanvaller getrouw bevatten. Aanvallers zitten vaak dagen of weken in een netwerk voordat ze versleutelen, dus recente back-ups kunnen hun achterdeurtjes, geplande taken, nieuwe beheerdersaccounts of kwaadaardige bestanden bevatten, klaar om na een herstel weer tot leven te komen. Daarom bewaart u meerdere herstelpunten over een langere periode, herstelt u eerst in een geïsoleerde omgeving, scant u de herstelde systemen en controleert u op accounts en tools voor toegang op afstand die er niet horen. Weten wanneer de inbraak echt begon, uit logs en netwerkgeschiedenis, vertelt u welk herstelpunt waarschijnlijk schoon is.

https://netsenx.com/nl/faq/can-backups-be-infected-with-ransomware

## Hoe zetten we na ransomware veilig een back-up terug?

Begin niet met herstellen voordat u weet hoe de aanvallers binnenkwamen en die route hebt gesloten, anders herstelt u in een netwerk dat zij nog beheersen. Werk daarna op volgorde: bouw of controleer eerst een schone back-upserver en herstelconsole, met nieuwe inloggegevens; wijzig alle wachtwoorden van beheerders- en serviceaccounts, ook die van de back-upsoftware; herstel systemen in een geïsoleerd netwerksegment, niet direct terug in productie; kies een herstelpunt van vóór het begin van de inbraak, niet alleen van vóór de versleuteling; scan de herstelde systemen en controleer op onverwachte accounts, geplande taken en tools voor toegang op afstand; en sluit ze stap voor stap weer aan terwijl u hun netwerkgedrag in de gaten houdt. Laat de versleutelde originelen onaangeroerd tot u zeker bent, als bewijs en voor het geval er een ontsleutelaar verschijnt. Met NetSenX verschijnen herstelde hosts die regelmatige uitgaande contacten of ongebruikelijke interne verbindingen beginnen in de alerts.

https://netsenx.com/nl/faq/how-to-restore-from-backup-safely-after-ransomware

## In welke volgorde herstel je systemen na een aanval?

Eerst de fundamenten, dan wat het bedrijf het hardst nodig heeft, dan de rest. Een typische volgorde: de basis van netwerk en beveiliging, zoals firewall, switches, DNS, DHCP en de monitoring waarop u gaat leunen; identiteit, dus de domeincontrollers of cloudidentiteit, opnieuw opgebouwd of als schoon gecontroleerd, omdat elk ander systeem ervan afhangt; de back-upinfrastructuur zelf; daarna de bedrijfskritieke applicaties in de vooraf bepaalde prioriteit, bijvoorbeeld orderverwerking, productiesturing of salarisadministratie; en ten slotte gewone bestandsshares, werkplekken en minder belangrijke diensten. Elke stap hoort een controle te bevatten voordat de volgende begint. De volgorde hoort in uw herstelplan, vóór elk incident afgestemd met de directie, samen met de hersteltijd die elk systeem mag kosten. Zonder die afspraak worden de eerste dagen na een aanval ruzies over wiens systeem het belangrijkst is, terwijl de klok loopt.

https://netsenx.com/nl/faq/in-what-order-should-systems-be-restored

## Wat zijn RPO en RTO?

Het zijn de twee getallen die van een back-upplan een bedrijfsbeslissing maken. De recovery point objective (RPO) is hoeveel data u zich kunt veroorloven te verliezen, uitgedrukt in tijd: met nachtelijke back-ups is uw RPO tot 24 uur, dus een dag werk kan weg zijn. De recovery time objective (RTO) is hoe lang een systeem plat mag liggen voordat de schade onaanvaardbaar wordt, gemeten van het incident tot het systeem weer draait. Stel beide per systeem vast met de eigenaren van het bedrijfsproces, niet alleen met IT: de boekhouding verdraagt misschien twee dagen uitval maar geen dataverlies, terwijl een webshop misschien het omgekeerde heeft. Controleer daarna of uw back-ups en hersteltests ze echt halen. Een herstel dat in een test drie dagen duurt, haalt geen RTO van vier uur, hoe goed de back-upsoftware ook is.

https://netsenx.com/nl/faq/what-are-rpo-and-rto

## Is cloudsynchronisatie van bestanden, zoals OneDrive of Dropbox, een back-up?

Op zichzelf niet. Synchronisatietools zijn gemaakt om alle kopieën gelijk te houden, dus als bestanden op één apparaat worden verwijderd, overschreven of door ransomware versleuteld, gaat die wijziging binnen minuten naar de cloud en naar alle andere apparaten. De meeste diensten houden een versiegeschiedenis en een prullenbak bij, en sommige kunnen een hele bibliotheek naar een eerder tijdstip terugzetten, wat na een incident kan redden. Maar die geschiedenis heeft een beperkte bewaartermijn, wordt beheerd via hetzelfde account dat de aanvaller misschien heeft overgenomen, en niemand test haar zoals een back-up. Zie synchronisatie als gemak en samenwerking. Voor belangrijke data hoort er een echte back-up bij: een aparte kopie, met aparte inloggegevens, met een bewaartermijn die u kiest en met geteste herstelacties. Dat geldt evengoed voor bestandsservers die naar de cloud synchroniseren.

https://netsenx.com/nl/faq/is-cloud-file-sync-a-backup

## Moeten we back-ups maken van Microsoft 365 en andere SaaS-data?

Meestal wel. SaaS-aanbieders werken volgens een model van gedeelde verantwoordelijkheid: ze houden de dienst beschikbaar en beschermen die tegen hun eigen hardwarestoringen, maar uw data beschermen tegen verwijdering, een kwaadwillende insider, een gecompromitteerd account of een verlopen bewaartermijn is grotendeels uw taak. De serviceovereenkomst van Microsoft zelf raadt klanten aan hun content regelmatig te back-uppen. De ingebouwde vangnetten, zoals mappen met verwijderde items, prullenbakken en versiegeschiedenis, hebben een beperkte bewaartermijn en kunnen worden geleegd door iemand met de juiste toegang. Een back-up van mailboxen, SharePoint en OneDrive met een tool van derden, of het equivalent voor Google Workspace, CRM en boekhouding, geeft u een onafhankelijke kopie met een bewaartermijn die u zelf bepaalt. Controleer ook het herstelproces: één mailbox terugzetten en een hele tenant na een aanval terugzetten zijn heel verschillende klussen.

https://netsenx.com/nl/faq/do-we-need-to-back-up-microsoft-365-and-other-saas-data

## Moet het back-upsysteem aparte beheerdersaccounts hebben?

Ja. Als hetzelfde domeinbeheerdersaccount waarmee al het andere draait ook back-ups kan verwijderen, dan beheerst een aanvaller die dat ene account steelt zowel uw systemen als uw weg terug. Geef het back-upsysteem eigen beheerdersaccounts die geen lid zijn van het hoofddomein of de hoofddirectory, bescherm ze met meervoudige authenticatie, bij voorkeur phishingbestendig, en gebruik ze alleen vanaf een aparte beheerwerkplek. Serviceaccounts waarmee de back-upsoftware data van servers leest, horen alleen de rechten te hebben die ze nodig hebben, met lange, unieke en veilig bewaarde wachtwoorden. Ondersteunt het product het, eis dan dat een tweede persoon goedkeuring geeft voor het verwijderen van back-ups of het inkorten van de bewaartermijn, het vierogenprincipe. Controleer minstens twee keer per jaar en bij elk vertrek wie back-upbeheerrechten heeft. Deze stappen kosten weinig en sluiten een van de gaten die ransomwareaanvallers het vaakst misbruiken.

https://netsenx.com/nl/faq/should-backup-admin-accounts-be-separate

## Hoe lang moeten we back-ups bewaren?

Lang genoeg om terug te kunnen naar een punt vóór het begin van een inbraak en om aan wettelijke en zakelijke eisen te voldoen, maar bij persoonsgegevens niet langer dan nodig. Aanvallers zitten vaak weken in een netwerk voordat ze toeslaan, en beschadigde of verwijderde bestanden worden soms pas maanden later opgemerkt, dus een paar dagen bewaren is zelden genoeg. Een gangbaar patroon: dagelijkse back-ups een paar weken bewaren, wekelijkse een paar maanden en maandelijkse of driemaandelijkse een jaar of langer, waarbij minstens het meest recente deel onveranderbaar is. Wettelijke bewaartermijnen, bijvoorbeeld voor de administratie, leggen voor sommige data een minimum op, terwijl het beginsel van opslagbeperking uit de AVG betekent dat persoonsgegevens niet eeuwig mogen blijven staan alleen omdat ze in een back-up zitten; leg vast hoe verwijderverzoeken voor back-upkopieën worden afgehandeld. Schrijf het bewaarplan op en controleer of het back-upsysteem het ook echt afdwingt.

https://netsenx.com/nl/faq/how-long-should-backups-be-kept

## Moeten back-ups worden versleuteld?

Ja, vooral kopieën die het pand verlaten of bij een cloudprovider staan. Een gestolen back-uptape, schijf of cloudbucket is anders een volledige kopie van de bedrijfsdata, en versleuteling maakt er voor de dief nutteloze bytes van; onder de AVG is versleuteling een van de beveiligingsmaatregelen uit artikel 32 en kan ze bepalen of betrokkenen over een verloren kopie moeten worden ingelicht. Het lastige is de sleutel. Staat de versleutelingssleutel alleen op de back-upserver en wordt die server vernietigd of door ransomware versleuteld, dan zijn uw back-ups ook voor u onleesbaar. Bewaar de sleutel, of de herstelsleutel, op een aparte, vastgelegde plek die niet afhangt van de systemen waarvan een back-up wordt gemaakt, zoals een wachtwoordmanager met offline toegang of een verzegelde kopie in een kluis, en neem het ophalen ervan op in uw hersteltests. Versleutelde back-ups beschermen de vertrouwelijkheid; ze vervangen onveranderbaarheid niet.

https://netsenx.com/nl/faq/should-backups-be-encrypted

## Hoe beschermen we back-upservers op het netwerk?

Behandel ze als de waardevolste systemen die u hebt, want na een aanval zijn ze dat. Zet het back-upsysteem in een eigen netwerksegment en sta alleen de verbindingen toe die nodig zijn: back-upverkeer van de systemen die het beschermt en beheertoegang vanaf een klein aantal beheerwerkplekken. Sluit extern bureaublad en bestandsdeling op de back-upserver af, tenzij ze strikt nodig zijn, en gebruik hem nooit om te surfen of te mailen. Patch het besturingssysteem en de back-upsoftware snel; back-upproducten zelf hebben ernstige kwetsbaarheden gehad die door ransomwareactoren zijn misbruikt. Gebruik aparte beheerdersaccounts met MFA, houd de server waar mogelijk buiten het hoofddomein en bewaar minstens één onveranderbare of offline kopie. Houd hem ten slotte in de gaten: nieuwe hosts die verbinding maken, verbindingen op ongebruikelijke tijden en grote leesacties op de back-upopslag door andere machines dan de back-upserver zijn allemaal signalen om uit te zoeken, en ze zijn allemaal zichtbaar in het netwerkverkeer.

https://netsenx.com/nl/faq/how-to-protect-backup-servers-on-the-network

## Wat is het verschil tussen een back-upplan en een plan voor herstel na een ramp?

Een back-upplan beantwoordt wat er wordt gekopieerd, hoe vaak, waar het wordt opgeslagen en hoe lang. Een plan voor herstel na een ramp beantwoordt hoe u het bedrijf weer draaiende krijgt als er iets groots kapotgaat: wie beslist, welke systemen als eerste terugkomen, waar ze draaien als de oorspronkelijke locatie of hardware weg is, hoe lang elke stap mag duren, hoe medewerkers en klanten worden geïnformeerd en hoe u weet dat u klaar bent. Back-ups zijn één ingrediënt van herstel, niet het hele recept. Bedrijven met uitstekende back-ups verliezen na een ransomwareaanval toch weken, omdat niemand de herstelvolgorde kende, de back-upconsole een domein nodig had dat niet meer bestond, of de enige die de wachtwoorden kende op vakantie was. Schrijf het herstelplan op, bewaar een kopie buiten uw eigen systemen, ook op papier, en test het minstens één keer per jaar met een realistische oefening, net zoals u herstel test.

https://netsenx.com/nl/faq/difference-between-a-backup-plan-and-a-disaster-recovery-plan

## Hoe maken we back-ups van virtuele machines en hypervisors?

Maak back-ups van de virtuele machines met een tool die de hypervisor begrijpt, zodat u een hele machine snel kunt terugzetten, en bescherm ook de hypervisorlaag zelf. Veel huidige ransomwarefamilies hebben versies die specifiek VMware ESXi-hosts versleutelen, waardoor alle virtuele machines daarop in één keer platgaan. Praktisch: houd de beheerinterfaces van hypervisors uit het algemene netwerk en alleen bereikbaar vanaf beheerwerkplekken; gebruik aparte, met MFA beveiligde accounts voor hypervisor- en back-upbeheer; schakel diensten uit die u niet nodig hebt, zoals SSH op hosts buiten onderhoud; patch hypervisors snel; en zorg dat minstens één back-upkopie buiten de virtuele omgeving staat die ze beschermt, onveranderbaar of offline. Snapshots van de hypervisor zijn handig om snel terug te draaien, maar zijn geen back-ups: ze staan op dezelfde opslag en verdwijnen ermee. Test het terugzetten van een volledige virtuele machine op andere hardware, want na een aanval is de oorspronkelijke host misschien niet beschikbaar.

https://netsenx.com/nl/faq/how-to-back-up-virtual-machines-and-hypervisors

## Wat is geïsoleerd herstel, of herstel in een clean room?

Het betekent dat u systemen eerst terugzet in een aparte, geïsoleerde omgeving, afgesloten van het productienetwerk en het internet, waar ze kunnen worden gecontroleerd voordat u ze weer vertrouwt. Na een ransomwareaanval weet u in het begin zelden of de back-ups tools of accounts van de aanvaller bevatten, of dat de aanvaller nog toegang tot het netwerk heeft. In een clean room bouwt u een kleine set bekend schone infrastructuur vanaf nul op, vaak met nieuwe identiteitsdiensten; herstelde systemen worden gescand, hun accounts en geplande taken nagekeken en hun gedrag bekeken, en pas daarna gaan ze naar productie. Grotere bedrijven bereiden zo'n omgeving vooraf voor, soms met hulp van hun back-upleverancier; kleinere kunnen een reserveserver of een cloudaccount daarvoor achter de hand houden. Het gaat niet om perfectie, maar om het vermijden van de meest voorkomende herstelfout: direct terugzetten in een gecompromitteerd netwerk en een tweede keer versleuteld worden.

https://netsenx.com/nl/faq/what-is-isolated-or-clean-room-recovery

## Hoe weten we dat een back-up schoon is voordat we hem terugzetten?

Zeker weten kunt u het niet, maar u kunt het risico flink verkleinen. Begin met de tijdlijn: bepaal uit logs, endpointdata en netwerkgeschiedenis wanneer de inbraak echt begon, niet wanneer er werd versleuteld, en kies voor kritieke systemen bij voorkeur een herstelpunt van daarvoor. Herstel in een geïsoleerde omgeving en scan het resultaat met actuele beveiligingstools, ook op de indicatoren van compromittering uit uw onderzoek of uit de relevante CISA-waarschuwing. Zoek naar wat er niet hoort: nieuwe lokale of domeinaccounts, geplande taken, services en opstartitems, tools voor toegang op afstand en webshells op webservers. Vergelijk de herstelde configuratie met de documentatie of een bekend schone kopie. Kijk daarna naar het netwerkgedrag van het herstelde systeem voordat u het vertrouwt. NetSenX helpt hierbij: een hersteld systeem dat regelmatige uitgaande verbindingen begint of andere machines scant, verschijnt in de alerts, terwijl een paar rustige dagen een nuttig, maar geen absoluut, teken zijn.

https://netsenx.com/nl/faq/how-to-know-a-backup-is-clean-before-restoring

## Wie mag back-ups verwijderen?

Bijna niemand, en niemand alleen. Back-ups verwijderen of hun bewaartermijn inkorten is wat aanvallers vóór de versleuteling het liefst doen, dus het hoort moeilijker te zijn dan elke gewone beheertaak. Praktische regels: alleen een klein aantal bij naam aangewezen back-upbeheerders heeft dat recht, met accounts los van het hoofddomein en beveiligd met phishingbestendige MFA; verwijderen of de bewaartermijn wijzigen vereist goedkeuring van een tweede persoon als het product dat ondersteunt; onveranderbare kopieën kan niemand verwijderen voordat hun vergrendeling verloopt; en elke verwijdering wordt gelogd op een plek die de back-upbeheerders niet kunnen aanpassen. Gewone IT-medewerkers kunnen back-ups draaien, bewaken en bestanden terugzetten zonder ze te kunnen weghalen. Controleer de lijst met mensen met deze rechten regelmatig en verwijder vertrekkers meteen. Is verwijderen echt nodig, bijvoorbeeld door een rechterlijk bevel of een verwijderverzoek onder de AVG, leg dan de beslissing en de goedkeuring vast.

https://netsenx.com/nl/faq/who-should-be-allowed-to-delete-backups

## Maakt NetSenX back-ups van onze data?

Nee. NetSenX is een dienst voor network detection and response: het kijkt hoe apparaten op uw netwerk communiceren en waarschuwt voor tekenen van inbraak, zoals beaconing, scannen, laterale beweging en ongebruikelijke uitgaande datavolumes. Het kopieert geen bestanden, databases, mailboxen of servers en kan ze na een incident niet terugzetten. Wat NetSenX bewaart, zijn eigen gegevens over uw netwerk: de apparateninventaris, verbindingsmetadata en de alertgeschiedenis, met de bewaartermijn van uw abonnement. Die geschiedenis is nuttig bij herstel, omdat ze helpt te bepalen wanneer een inbraak begon en welke hosts erbij betrokken waren, en dus welk herstelpunt waarschijnlijk schoon is. Voor de back-ups zelf hebt u een aparte back-upoplossing nodig, bij voorkeur met een onveranderbare of offline kopie. NetSenX vult die aan door ongebruikelijke toegang tot de back-upserver en verdacht gedrag van herstelde systemen te tonen.

https://netsenx.com/nl/faq/does-netsenx-back-up-our-data

## Moeten we de configuratie van firewalls, switches en routers back-uppen?

Ja, en dat wordt vaak vergeten. Netwerkapparatuur bevat configuratie die in jaren is opgebouwd: firewallregels, VPN-instellingen, VLAN's, routering en toegangslijsten. Valt een firewall uit, wordt hij door een aanvaller gewist of moet hij na een compromittering worden vervangen, dan kost het dagen om die configuratie uit het hoofd op te bouwen, en meestal sluipen er fouten in. Exporteer de configuratie automatisch na elke wijziging en minstens wekelijks, bewaar de kopieën buiten de apparaten zelf, het liefst in versiebeheer zodat u ziet wat er wanneer veranderde, en houd minstens één kopie offline. Bescherm de exports, want ze bevatten gevoelige details en soms inloggegevens of sleutels. Een configuratiegeschiedenis heeft ook een beveiligingsvoordeel: een onverwachte nieuwe regel, account of portdoorverwijzing is een klassiek teken dat iemand aan een randapparaat heeft gezeten. Neem het terugzetten van een apparaatconfiguratie op in uw hersteltests, het liefst op een reserve-exemplaar.

https://netsenx.com/nl/faq/should-we-back-up-network-device-configurations

## Is een snapshot een back-up?

Op zichzelf niet. Een snapshot, op een opslagsysteem, een virtuele machine of een bestandssysteem, legt de toestand van de data op een bepaald moment vast, meestal door gewijzigde blokken bij te houden in plaats van een volledige kopie te maken. Het is snel en heel handig om een mislukte update terug te draaien of een verwijderd bestand terug te halen. Maar het staat normaal op hetzelfde opslagsysteem als de originele data, wordt beheerd vanuit dezelfde console met dezelfde inloggegevens en verdwijnt als die opslag uitvalt of een aanvaller het verwijdert, wat ransomwareoperators standaard proberen. Een snapshot wordt deel van een echte back-upstrategie als het naar aparte opslag wordt gerepliceerd, tegen verwijderen is beschermd en met een herstel is getest. Gebruik snapshots om snel alledaagse fouten te herstellen, en houd onafhankelijke, onveranderbare of offline back-ups achter de hand voor de dag dat de opslag zelf het probleem is.

https://netsenx.com/nl/faq/is-a-snapshot-a-backup

FAQ: https://netsenx.com/nl/faq